‘Chopins pianoconcerten zijn in rozen verpakte kanonnen’, aldus Schumann. Tegenwoordig is zo’n concert een romantisch feestje; ooit was het een gedempte schreeuw om aandacht voor het onderdrukte Poolse volk.
De Romantiek is voorbij, maar onderdrukking en verzet zijn van alle tijden. Chopins landgenoot Penderecki bewoog hemel en aarde om enige warmte te brengen in de Koude Oorlog: zijn muziek grijpt vaak terug op de Romantiek. Met afwisselend zoete melodiek en schrikwekkende klankblokken weet Penderecki te sussen, te schokken en te verbazen. Zo’n vijfentwintig jaar geleden was hij enkele malen bij ons te gast, dus u kunt de enorme indruk die zijn werk maakte alsnog of opnieuw beleven. Dat je ook met een fluweelzachte aanpak een revolutie kunt doorvoeren, bewees Arvo Pärt. Zijn welluidende, dromerige klanken doorbraken in de jaren 1970 het publieksonvriendelijke imago van ‘nieuwe muziek’. Pärts werken zijn schitterende akoestische regenbogen die zich vanuit het heden uitstrekken tot de middeleeuwen en oude Russisch-orthodoxe kerkmuziek. Velen zullen zich nog zijn indrukwekkende aanwezigheid herinneren tijdens het door het NNO georganiseerde Arvo Pärt Festival in 2004.