Wij waren met ongeveer duizend man uitgerukt om de Tsjaikovsky van Simone Lamsma te horen. Ook hadden nogal wat concertbezoekers zich verheugd op de machinale fabrieksdreun van Mosolovs IJzergieterij. Zo kon het verkeren dat Schnittke en Moessorgsky in het randprogramma van de concertavond optraden, als figuranten in een populair toneelstuk.

Moessorgsky’s Introductie tot Khovatchina (in de bewerking van Rimski-Korsakov) was poetisch en intiem en heel kort en Schnittkes Negende, voor het eerst in Nederland uitgevoerd, was unvollendet, in de zin dat iemand anders het werk na zijn dood had afgemaakt. Met ijver en toewijding, natuurlijk, zonder er stiekem iets zelf bij te componeren.

Toch blijft er iets wringen bij zulke reconstructies. Eigenlijk is de muziek niet af, en dirigent Asbury voelde zich dan ook geroepen zijn publiek de aanwijzing te geven Schnittkes Negende te beluisteren zoals men een ruïne bekijkt, omdat in de partituur aanwijzingen betreffende dynamiek en articulatie vrijwel ontbreken. Tja. Het lange eerste deel was nog het best, met de typische Schnittke-dissonanten die de melancholische melodie van de strijkers op scherp zetten, maar in de twee laatste delen ontbrak de spanningsboog.

Dan maar liever drieënhalve minuut ijzergieten. Deze lofzang op de zware metaalindustrie van Sovjet-componist Alexander Mosolov is, en zal altijd blijven, een daverend succesnummer. Het dreunen en stampen en hijgen en steunen van blaasbalgen, met daarbovenuit een hoornmelodie vol kolchozeheroïek: het is muziek die je in een staat van blijde opwinding brengt, helemaal klaar dus voor Tsjaikovsky.

Simone Lamsma betrad het podium in een wolk van oranje zijde, of chintz, enfin, ze zag er prachtig uit, als een bleke nimf. En ze speelde de sterren van de hemel. Vooral in het eerste deel was haar spel ontroerend van schoonheid; af en toe wipte ze als ongeduldig op haar tenen, in de haast van de jeugd, vooruit strevend in romantische Sehnsucht. Het was de ervaring van grote zuiverheid van gevoel, in combinatie met prachtige timing, technische precisie en muzikale overgave die je terstond het wonderkind deed herkennen.

Daarom ontving ze aan het einde van de avond de heel belangrijke Noord-Nederlandse muziekprijs en een gouden viooltje om ergens op te spelden. We hopen dat ze nog eens komt spelen.
 

Door Minke Muilwijk