GRONINGEN -Anderhalf uur na het begin van ‘Homeland’ komt Lou Reed (66) zaterdagavond met stramme ledematen de show stelen. Hij zingt een duet met Laurie Anderson, wier show het eigenlijk is, speelt dienstbaar gitaar en doet in de toegift zijn aloude ‘l’ll be your mirror’, waarbij hij luidkeels uiting geeft aan zijn bewondering voor Andersons muzikanten.
Pakweg twintig minuten brengt Lou Reed zo door, op een stoel aan de zijde van zijn echtgenote. Een fraaie bonus, zo’n poplegende, maar niet van doorslaggevend belang voor het succes van ‘Homeland. Sterker nog: zijn opkomst, onder luid applaus, zorgt voor een breuk in de zorgvuldig opgebouwde, onderkoelde esthetiek die Anderson en haar begeleiders hebben opgebouwd.
Anderson was in Groningen wegens het Americans Festival, waarin verder de hedendaagse componisten Michael Gordon en Alvin Curran participeerden. Een dag eerder voerde ze met het Noord-Nederlands Orkest haar visie uit op ‘Fratres’ van Arvo Pärt. Amerika is een belangrijk thema in Andersons werk. ‘Homeland’ is een laat vervolg op ‘Unite States’, haar acht uur durende monsterproductie van een kwart eeuw geleden. Veel is hetzelfde gebleven in die tijd, veel is veranderd.

In welluidende monologen stipt ze het aan: de martelingen in Abu Ghraib en Guantanamo Bay, de chatcultuur, de krediet- crisis, de komende presidentsverkiezingen, de wapengekte.
Het is lastig om grip krijgen op haar als ze al iets beweert: Ha redeneringen slingeren wild heen en weer, maar de beelden die ze daarbij oproept hebben een sterk poetische werking.
Ook al door de manier waar op ze het doet. Haar stem wordt kleurrijk vervormd, soms een paar octaven verlaagd tot een sonore mannenstem. Dat alles onder de discrete begeleiding van bas, toetsen, elektronica en altviool. Anderson neemt zelf af en toe een elektrische viool ter hand, maar is niet te beroerd om haar eigen hersenpan als hol klinkend percussie-instrument te gebruiken. Ze lijkt nauwelijks ouder geworden sinds ‘0 superman’; haar surprisehit uit 1981. Zonder die hit was ze veroordeeld geweest tot het circuit van galeries en avantgarde theater, maar aan de andere kant: juist haar gevoel voor melodie, dat op gezette tijden uit het synthetische weefsel opduikt, geeft haar werk een ontroerende spanning. Wat Anderson ook te melden mag hebben. Ze doet dat op een manier die je onverbiddelijk meesleept.