De nucleaire onheilsprofeten hadden ongelijk. De supermachten konden de wereld vele malen vernietigen; het is niet één keer gebeurd. In al die doemscenario’s gelooft, behalve een enkele wereld- vreemde kunstenaar, niemand meer. En kijk, daar hebben we de Symfonie 6 - Plutonian Ode van Philip Glass en de opera Doctor Atomic van John Adams. Beide werken stammen respectievelijk uit 2001 en 2005, dus uit een tijd dat de detente tussen Rusland en de Verenigde Staten allang een feit was en alom het besef groeide dat kernenergie een stuk schoner is dan het gebruik van fossiele brandstoffen. De reden dat dergelijke werken toch zijn ontstaan komt doordat apocalyptische visioenen nu eenmaal iets aantrekkelijks hebben ook al zijn ze gedateerd.
Glass heeft veel met Allen Ginsberg samengewerkt. Er bestond al enige tijd het plan om Atomic Ode van Ginsberg op muziek te zetten. De dood van de dichter in 1997 gooide echter roet in het eten. Glass pakte het project later toch weer op en wat een piano- begeleiding bij Ginsbergs stem had moeten worden werd een complete symfonie met sopraan die de volledige tekst van de ode zingt.

Het Noord Nederlands Orkest (NNO) onder leiding van Kasper de Roo gaf daar gisteravond de Nederlandse première van, met als solist de sopraan Karen Robertson. Op die uitvoering was weinig aan te merken maar op de muziek des te meer. Glass kenschetst zichzelf als een componist van muziek met ‘herhalende structuren’. Ik zou daar een kleine correctie op willen maken: van zichzelf herhalende structuren. Glass is namelijk al jaren dief van zichzelf en gek genoeg daardoor niet van zijn eigen portemonnee.
Al die gebroken drieklanken, die trioolfiguren van een terts, het publiek krijgt er maar geen genoeg van en Glass herhaalt ze maar weer braaf, omdat ze nu eenmaal geld in het laatje brengen. Wat dat betreft was het goed dat het NNO de Doctor Atomic Symphony erbij uitvoerde. De keus is natuurlijk ingegeven door de inhoudelijke verwantschap met de symfonie van Glass, maar naast deze rascomponist verschrompelde Glass tot de juiste proporties: die van een onbeduidende gnoom.

Glass presenteert zich de laatste twee decennia als een klassieke componist van symfonieën en concerten. Als voorbeeld van het laatste genre kregen we Concerto Fantasy voor twee paukenisten en orkest te horen. Ook hier gold: een uitstekende en met veel enthousiasme gespeelde uitvoering, maar muzikaal stelde het niet veel voor.

De nucleaire dreiging heeft afgedaan. Wat ervoor in de plaats is gekomen is dat we nu bang worden gemaakt voor de gevaren van C02. Dat zal misschien over een paar decennia ook loos alarm blijken te zijn. Wie componeert dan de C02-symfonie op tekst van die andere Al, Al Gore? Hopelijk waagt Philip Glass zich er niet aan.