Al eerder dit seizoen bleek het Noord Nederlands Orkest uit zijn hedendaags instrumentarium een authentiek geluid naar boven te kunnen halen. Ook in Bachs Matthäus Passion gisteravond was iets van de hedendaagse opvattingen over de speltrant van destijds, in dit geval de barok, terug te vinden. Dit resulteerde niet meteen in het meest transparante klankbeeld, maar we waren ook ver verwijderd van dikke volgesmeerde passages en andere romantische trekjes, zoals we die in het recente verleden nog wel eens tegenkwamen. Bach onder dirigent Stefan Vladar klonk zoals velen hem wilden horen: met gevoel voor huidige inzichten, omgeven door een dun instrumentaal weefsel. Bij het orkest met zijn eensgezinde secties zat men dan ook goed. Bij de solisten was dat niet veel anders. De meest in het oog springende zanger, Panajotis Iconomou (Christus), imponeerde eerder al bij het NNO in Bachs Johannes Passion. Hij is sterk in zeggingskracht - waarschijnlijk een gevolg van zijn operacarrière - en beschikt over een metersdiep stemgeluid. Zijn trucje om open klinkers van veel kracht te voorzien brengt onregelmatigheid en onrust met zich mee, maar ook levendigheid en drama. Veel egaler, maar ook kwalitatief goed, was de Evangelist van Julius Pfeifer. Een sterke verteller, deze tenor, nergens overdreven of akelig precies, maar heel natuurlijk en smaakvol. Sopraan Kirsten Blaise en tenor Andreas Karasiak, genuanceerd, knap fraserend maar niet rijk aan decibellen, bleven door hun opstelling, tussen het orkest, wat onderbelicht. Anders was dat met de alt David Allsopp: reuze betrouwbaar, alleen af en toe wat slordig. Bas-bariton Dominik Wörner toverde met de lyriek in Gerne will ich mich bequemen’, maar schakelde ook weer vliegensvlug over op een geluid waarmee hij personages kon karakteriseren. In het samenstellen van het solistenteam heeft het NNO een goede hand gehad. Het koor hield zich ver van overdrijving, maar miste zo nu en dan wel contouren en scherpte (‘Herr bin ich’s’). Het niet penetrante, zilveren geluid van het Roder Jongenskoor lag goed ingebed in het klankgeheel. Evenwichtig en smaakvol. Iets wat voor deze hele Matthäusproductie geldt.

Rudolf Nammensma

Laten we beginnen met een groot compliment. Julius Pfeifer zong gisteravond in de Drachtster Lawei bij het NNO in Bachs Matthäus Passion een werkelijk prachtige evangelistenpartij. Glashelder, woord voor woord te volgen, betrokken, kortom: prachtig.
 

Het was te merken dat de Matthäus Passion van het Noord Nederlands Orkest waarschijnlijk de eerste is voor gastdirigent Stefan VIadar en ook de eerste van een serie. Een enkele aansluiting was niet optimaal, het continuo soms niet echt op tijd, het koor mag her en der nog puntjes op de i zetten en de Evangelist vergiste zich even. Het maakte voor de geslaagdheid van het geheel weinig uit.

De hobo is een prachtig instrument met een uitgesproken klankkleur, een instrument dat door zijn dubbelriet niet echt gemakkelijk te bespelen is. De hoboïste Nadine Bults bespeelt dit instrument op een voortreffelijke manier. Zij is hoboïste in het Noord Nederlands Orkest en is voor dit seizoen gevraagd om de Carte Blanche concerten te verzorgen, dit zijn concerten waarin musici van hét NNO kamermuziek- werken uitvoeren en waarbij een van de orkestinstrumenten centraal staat. Gistermiddag was het Nadine Bults die met haar hobo in De Harmonie in Leeuwarden in het middelpunt stond in werken van Albinoni, Mozart, Persichetti en Dvorak.

Het mooiste moet je voor het laatst bewaren: naar die stelregel handelde het Noord Nederlands Orkest met een puntgave, poëtisch getinte uitvoering van de Nocturnes van Debussy. Maar in wezen was het hele programma mooi, op het begin na. Hoogst verzorgd orkestspel, de soli, van concertmeester Eeva Koskinen; het aandeel van de vrouwen van het Noord Nederlands Concertkoor als de Sirenes van de derde Nocturne — het hield niet op.

Laag gegrom, hoog gegrom, het geluid van laag overvliegende bommenwerpers: bij het Noord Nederlands Orkest klonken vrijdag de meidagen nog volop door in de programmering. Threnos van de Pool Penderecki, een werk dat de componist opdroeg aan de slachtoffers van Hiroshima, was vijftig jaar geleden een indringend muziekstuk. Nu deed het werkje niet alleen gedateerd-modern aan, maar maakte het met zijn lengte van 6 minuten ook een miezerige indruk.

De oorlog is een dankbaar thema in de muziek. Geweld, heroïek en dood lenen zich uitstekend voor kippenvel en tranen in de concertzaal. Om die reden is het ook oppassen geblazen; voor je het weet word je als componist beschuldigd van sentimentaliteit, kitscherig effectbejag of — het allerergste, na 1945 — het maken van commerciële programmamuziek.

Onder de titel ‘Zo klinkt oorlog’ bracht het Noord Nederlands Orkest gistermiddag een programma ter herinnering aan de Tweede Wereldoorlog op verschillende continenten en in verschillende landen. Met ‘Threnos’ herdacht Krysztof Penderecki de slachtoffers in Hiroshima en het ‘Warschauconcert’ voor piano en orkest van Richard Addinsell begeleidde het leven van een Poolse pianist in de film ‘Dangerous moonlight’.

Bij het Noord Nederlands Orkest zou het laatste concert van het seizoen droef eindigen met het Adagio lamentoso waarmee de Zesde Symfonie - de Pathétique - van Tsjaikovski besluit. Til Eulenspiegels lustige Streiche van Strauss zou het fleurige begin zijn, met daartussen de noordelijke romantiek van Sibelius en zijn Vioolconcert. Omdat chefdirigent Michel Tabachnik zijn partituur van Sibelius vergeten had, werd alles omgekeerd: eerst Pathétique en aan het slot de Lustige Streiche. Die noodoplossing werkte heel goed.

Voor het Noord Nederlands Orkest zit het concertseizoen er op. Donderdag speelde het in De Lawei in Drachten het laatste seizoensprogramma met romantische werken. Ze waren achtereenvolgens tragisch, romantisch en komisch.

Naar schatting tussen de vier- en vijfduizend belangstellenden waren zaterdagavond getuige van een uitvoering van de operette Die Fledermaus van Johann Strauss jr. door het Noord Nederlands Orkest, vocale solisten en het Noord Nederlands Concertkoor. Plaats van handeling was het Steenbergerpark, dat onder de ideale weersomstandigheden van het afgelopen weekend een uitgelezen locatie bleek te zijn voor een dergelijk grootschalig muziekfestijn.

NNO MET BEETHOVEN

De NNO-vrienden hadden goed gekozen: driemaal Beethoven, met Stefan Vladar op de bok. Een mooie combinatie. Want Beethoven is niet alleen gediend met eerbiedige liefde in het hart, maar vooral ook met listige bravoure in de vingers, anders slokt hij je met huid en haar op. En Vladar is muzikaal nu juist niet bang uitgevallen.
 

De Graaf van Egmond ging tijdens de Nederlandse Opstand samen met zijn collega Hoorne als martelaar het schavot op, als dappere strijders om des gewetens wil. Het NNO speelde gisteren in De Harmonie Beethovens aan Egmont gewijde ouverture als opening van een compleet Beethoven-programma. Vurige muziek over een man die fier en onverzettelijk zijn geweten volgt en de gebaande paden onverschrokken achter zich laat.

Niet alle toppers van Beethoven tijdens het Vrienden Wensconcert van het Noord Nederlands Orkest kwamen sterk over het voetlicht. Maar een ding werd wel duidelijk volgens een van de toehoorders: de hand van een dirigent kan absoluut niet gemist worden.

Men kan zich afvragen waarom het Noord Nederlands Orkest een programma het motto ‘Voor en na de Koude Oorlog’ meegeeft als er maar een stuk op staat dat met die periode te maken heeft: de Tiende Symfonie van Sjostakowitsj. Zowel het Notturno voor strijkers en harp als het Celloconcert van Philip Glass hebben er inhoudelijk niets mee te maken — en trouwens, ook Brahms of Mahier zijn van voor de koude oorlog.